Đến lúc này, hẳn nhiều người đã xem những hình ảnh đẹp nhất của World Cup 2026: Lionel Messi phá kỷ lục ghi bàn mọi thời đại, Erling Haaland dẫn cổ động viên Na Uy hát vang, Messi được đồng đội tung lên không trung, biển người tràn ra đường phố Mexico City, hay thủ môn Vozinha của Cape Verde liên tục cản phá Messi trước khi cuối cùng vẫn bị anh khuất phục.
World Cup năm nay có cuộn phim riêng, khác hoàn toàn những đoạn tổng hợp trên mạng. Lần đầu tiên trong đời, tôi đi xem World Cup trực tiếp. Không chỉ một trận, mà nhiều trận: từ Dallas, nơi chứng kiến hiện tượng Messi ngoài đời thực; đến Kansas City, nơi tôi uống Fernet pha Coca trong cốc nhựa đỏ; nhiều lần tới New Jersey. Tôi đi qua cái nóng, đám đông, hàng chờ, mồ hôi và tất cả những phần vụn vặt mà màn hình thường cắt bỏ.
Bóng đá vốn là môn thể thao hoàn hảo cho màn hình. Sân cỏ phẳng, xanh, đẹp, có hình học rõ ràng. Trận đấu vừa đủ gọn để theo dõi trên laptop, điện thoại, màn hình máy bay hay màn hình khổng lồ. Người xem có thể chăm chú vào từng đường bóng, hoặc để trận đấu chạy nền như bể cá.
Nhưng khi có mặt tại sân, người ta không chỉ thấy trận đấu. Người ta thấy cả thế giới bao quanh trận đấu.
Bên ngoài “vòng tròn ma thuật”
Trên màn hình, bóng đá được đóng khung rất đẹp. Mỗi trận là một thế giới riêng, nơi mọi hành động đều được nén lại và mang ý nghĩa lớn hơn bình thường. Trong vài giờ, người xem bước vào “vòng tròn ma thuật” của hồi hộp, sợ hãi, phấn khích và nhẹ nhõm.
Ở sân vận động, vòng tròn ấy vẫn tồn tại, nhưng xung quanh nó là vô số thứ đời thường. Trước trận, tôi lang thang trong những hành lang rối như mê cung dưới sân, nơi có đường ống công nghiệp, tháp hàng tiếp tế, đá lạnh, cốc nhựa, bánh mì xúc xích, phòng giặt khổng lồ và các cựu danh thủ mặc đẹp để lên truyền hình. Trên sân, vòi phun nước tưới cỏ trước giờ bóng lăn và trong giờ nghỉ. “Nghỉ uống nước” không chỉ dành cho cầu thủ; cả mặt cỏ cũng cần được chăm sóc.
Những chi tiết ấy khiến trận đấu trở nên thật hơn. World Cup không chỉ tốn tiền, mà còn tốn thời gian, sức lực, sự kiên nhẫn và cảm xúc. Cổ động viên trả tiền vé, nhưng cũng trả bằng nắng cháy, mệt mỏi, buồn chán và những hàng chờ bất tận.
Tây Ban Nha và chiến thắng của sự tỉnh táo
Từ World Cup 2026, điều nở ra rõ nhất là nhà vô địch Tây Ban Nha. Họ gần như là đội bóng hoàn hảo: vị tha, kỹ thuật, hiệu quả, phối hợp nhịp nhàng. Tây Ban Nha không quá phô trương, không kịch tính quá mức. Họ chỉ lặng lẽ kiểm soát đối thủ cho đến khi trận đấu thuộc về mình.
Điều này khiến chức vô địch của Tây Ban Nha trở nên đặc biệt trong kỳ World Cup bị bao phủ bởi thương mại. Trận chung kết đôi lúc giống sân khấu quảng cáo và trình diễn người nổi tiếng hơn là sự kiện thể thao. Cúp được đưa ra sân trong chiếc rương Louis Vuitton đặt riêng. Những màn xuất hiện, phát biểu và thông báo liên tiếp khiến trận đấu bị phủ bởi lớp hào nhoáng của tiền bạc.
Bản thân trận chung kết lại xấu xí. Argentina chơi tệ, thô bạo và Messi, nhân vật chính của bóng đá toàn cầu, không thể tạo ra điều kỳ diệu. Hành trình anh hùng của anh khép lại.
Người giành Quả bóng vàng là Rodri, tiền vệ Tây Ban Nha gần như đối lập với mọi kiểu siêu sao thời đại mạng xã hội. Anh không màu mè, không tạo meme, không thống trị bằng những khoảnh khắc dễ cắt thành video ngắn. Công việc của Rodri là giữ bóng, kiểm soát nhịp, tạo ra góc chuyền dẫn tới góc chuyền khác, để rồi người khác có pha bóng nổi bật. Messi ghi 8 bàn, kiến tạo 4; Mbappé ghi 10 bàn, kiến tạo 4. Rodri không ghi bàn, không kiến tạo, nhưng vẫn thắng.
Chiến thắng ấy giống lời phản biện âm thầm trước thế giới ồn ào. Chiến thắng của chất lượng, sự tỉnh táo, tính chuyên nghiệp và tinh thần tập thể.
Khi lịch sử trở thành ký ức riêng
Điều quan trọng nhất khi xem World Cup trực tiếp vẫn là con người. Trên màn hình, người xem thấy đám đông, nhưng đó là “người điểm ảnh”. Ngoài đời, đó là biển người thật, với mọi trạng thái cảm xúc có thể có: vui sướng, cáu kỉnh, lo âu, giận dữ, buồn bã, phấn khích.
Sau chung kết, khi pháo giấy vàng còn chưa rơi hết, cảm giác trống rỗng đã xuất hiện. World Cup kết thúc, Messi khóc, trẻ em mặc áo Messi khóc, người lớn mặc áo Messi cũng khóc. Trên màn hình lớn là khuôn mặt Messi rơi nước mắt, xung quanh là vô số cổ động viên Argentina hóa thân thành Messi và cũng rơi nước mắt.
Ở lối ra sân, tôi dừng lại. Bên kia cửa xoay là đời sống bình thường, thời gian bình thường. Tôi quay lại nhìn sân lần cuối, thấy cổ động viên Tây Ban Nha và Argentina đổi cờ cho nhau. Tôi rời đi.
Ngoài bãi xe, một người đàn ông Argentina đang bóc hình Messi và Maradona khỏi chiếc xe thuê. Suốt 41 ngày, ông cùng bạn bè đã lái hơn 12.000 km khắp nước Mỹ để xem mọi trận của Argentina. Ông buồn vì trận chung kết, nhưng không buồn vì hành trình kết thúc. Ba mươi năm nữa, khi đã ngoài 80 tuổi, ông sẽ nhớ lại chuyến đi này và tự nhủ, bản thân đã làm điều này.
Đây có lẽ là phần màn hình không thể truyền lại trọn vẹn. World Cup không chỉ là những khoảnh khắc lớn của bóng đá. Với người đã có mặt ở đó, World Cup trở thành một mảnh trong lịch sử cá nhân.
shared via nytimes,
No comments:
Post a Comment