 |
| Ronald S. Lauder, người sáng lập Neue Galerie, và Max Hollein, giám đốc Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, cùng với kiệt tác của Gustav Klimt tại Neue Galerie, "Chân dung Adele Bloch-Bauer I," được biết đến với tên gọi Người phụ nữ trong vàng. Ảnh: Thomas Loof |
Từ năm 2028, Neue Galerie New York – bảo tàng nổi tiếng với bộ sưu tập nghệ thuật Áo và Đức thế kỷ 20, đặc biệt là bức Woman in Gold của Gustav Klimt sẽ sáp nhập vào Metropolitan Museum of Art. Thương vụ không chỉ giúp The Met mở rộng không gian và bộ sưu tập, mà còn bảo đảm tương lai lâu dài cho một trong những bảo tàng nhỏ giàu cá tính nhất New York.
Cuộc sáp nhập hiếm trong thế giới bảo tàng
Năm 2028, sự kết hợp hiếm thấy của các thế lực văn hóa New York, Neue Galerie New York và bộ sưu tập nghệ thuật Áo – Đức thế kỷ 20 của bảo tàng sẽ sáp nhập vào Metropolitan Museum of Art.
Sau thương vụ, Neue Galerie được đổi tên thành Met Ronald S. Lauder Neue Galerie, thường gọi ngắn là Met Neue Galerie. Đây là bước mở rộng đáng chú ý của The Met, bảo tàng lớn nhất nước Mỹ, đồng thời là cách bảo tồn di sản mà tỷ phú Ronald S. Lauder xây dựng hơn hai thập niên qua.
Max Hollein, giám đốc kiêm CEO của The Met, gọi đây là một cơ hội lớn. Theo ông, thương vụ cho phép The Met không chỉ tiếp quản khối lượng tác phẩm nghệ thuật quan trọng, mà còn gìn giữ không gian có bản sắc, vẻ đẹp và tầm nhìn riêng.
Vì sao Ronald Lauder chọn The Met?
Năm 2001, Ronald S. Lauder, người thừa kế đế chế mỹ phẩm Estée Lauder, mở Neue Galerie. Ở tuổi 82, ông nói mục tiêu của thương vụ là bảo đảm bảo tàng vẫn giữ được tinh thần ban đầu sau khi ông không còn điều hành.
Lauder không muốn Neue Galerie bị hòa tan vào định chế lớn hơn đến mức mất cá tính. Ông được trấn an phần nào bởi mô hình The Cloisters, chi nhánh nghệ thuật Trung cổ của The Met, vốn vẫn duy trì được bản sắc độc lập dù thuộc hệ thống bảo tàng lớn.
Ông nói vui mình khó có thể sống tới 120 tuổi, nên cần chắc chắn rằng, dù điều gì xảy ra, Neue Galerie vẫn là Neue Galerie.
Để bảo đảm tương lai, Lauder và con gái Aerin Lauder Zinterhofer dự kiến đóng góp khoản lớn vào quỹ bảo trợ dài hạn cho Neue Galerie, ước tính khoảng 200 triệu USD. Khoản tiền này sẽ được dùng cho việc chăm sóc, bảo tồn và vận hành lâu dài bảo tàng.
Những tác phẩm lớn được đưa vào bộ sưu tập chung
Cùng với thương vụ, gia đình Lauder cũng cam kết tặng 13 bức tranh Áo và Đức từ bộ sưu tập cá nhân cho hai định chế sau sáp nhập. Danh sách gồm nhiều tên tuổi lớn của nghệ thuật hiện đại châu Âu.
Trong đó có Die Tänzerin (The Dancer) của Gustav Klimt, khoảng năm 1916 – 1918; Die Russische Tänzerin Mela (The Russian Dancer Mela) của Ernst Ludwig Kirchner; Galleria Umberto của Max Beckmann; cùng các tác phẩm của Otto Dix, George Grosz, Franz Marc và Klimt.
Với The Met, đây là sự bổ sung quan trọng. Hollein thừa nhận bộ sưu tập của The Met hiện chưa thật mạnh ở mảng Vienna khoảng năm 1900 và Berlin thập niên 1920 – những trung tâm lớn của phong trào tiên phong châu Âu. Vì vậy, Neue Galerie, lấp vào khoảng trống đáng kể trong bản đồ nghệ thuật của bảo tàng.
Woman in Gold sẽ ở lại Neue Galerie
Tâm điểm của Neue Galerie là bức Portrait of Adele Bloch-Bauer I của Gustav Klimt, thường được gọi là Woman in Gold. Năm 2006, Lauder mua bức tranh này với giá 135 triệu USD, sau một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất về nghệ thuật bị Đức Quốc xã tước đoạt và được hoàn trả.
Khi được hỏi liệu The Met có thể mượn các tác phẩm từ Neue Galerie để trưng bày tại tòa nhà chính trên Fifth Avenue hay không, Lauder nói điều đó có thể xảy ra với triển lãm, nhưng không phải với một số tác phẩm nhất định.
Riêng Adele Bloch-Bauer sẽ ở lại nơi hiện tại. Lauder gọi bức tranh là “Mona Lisa của chúng tôi”. Câu nói ấy cho thấy điều kiện cốt lõi của thương vụ: The Met có thể mở rộng quyền quản lý, song Neue Galerie vẫn phải giữ linh hồn riêng.
Bảo tàng nhỏ với cá tính lớn
Neue Galerie nằm tại góc đường 86 và Fifth Avenue, chỉ cách The Met một đoạn ngắn. Tòa nhà là biệt thự Beaux-Arts xây năm 1914, do Carrère & Hastings thiết kế, sau đó được kiến trúc sư Annabelle Selldorf cải tạo.
Năm 1994, Lauder và nhà buôn nghệ thuật Serge Sabarsky mua tòa nhà với mong muốn tạo ra bảo tàng thân mật, gần với tinh thần Morgan Library hoặc Frick Collection. Kết quả là không gian nhỏ, sang trọng, nơi người xem không chỉ nhìn tranh mà còn bước vào một thế giới văn hóa Vienna và Berlin đầu thế kỷ 20.
Hollein ví tòa nhà này như một trong những “period room” của The Met – kiểu không gian giúp người xem du hành về thời đại khác. Đây cũng là lý do The Met không chỉ tiếp nhận tác phẩm, mà tiếp nhận cả một trải nghiệm bảo tàng hoàn chỉnh.
Café Sabarsky và sức hút ngoài phòng tranh
Neue Galerie không chỉ nổi tiếng với Klimt, Schiele hay Beckmann. Với nhiều người New York, bảo tàng còn gắn với Café Sabarsky, nơi có Wiener schnitzel, Sacher torte, cà phê Vienna và những chiếc bàn mặt đá cẩm thạch nhập từ Áo.
Lauder nói nhiều người tới xem triển lãm rồi xuống Café Sabarsky uống cà phê. Ông nhắc lại câu nói của Serge Sabarsky: nếu không có cà phê ngon, không thể có một bảo tàng tốt.
Điều quan trọng với khách quen là Café Sabarsky sẽ được giữ nguyên. Từ ngày 27/5, Neue Galerie sẽ đóng cửa để cải tạo hạ tầng theo kế hoạch, sau đó mở lại vào mùa thu với triển lãm kỷ niệm 25 năm.
The Met được gì từ thương vụ?
Với The Met, thương vụ này bổ sung cả ba thứ: không gian, bộ sưu tập và uy tín. Bảo tàng có thêm một địa điểm trên Fifth Avenue, một bộ sưu tập mạnh về nghệ thuật Áo – Đức thế kỷ 20 và mối liên hệ sâu hơn với gia đình Lauder.
Ronald Lauder vốn là nhân vật có ảnh hưởng lâu năm trong giới bảo tàng New York. Ông là ủy viên lâu năm của Museum of Modern Art, nhưng cũng có quan hệ ngày càng sâu với The Met. Năm 2020, ông tặng The Met 91 hiện vật vũ khí và áo giáp, khiến khu trưng bày Arms and Armor được đặt theo tên ông. Trước đó, năm 2013, anh trai ông, Leonard A. Lauder, tặng The Met bộ sưu tập Lập thể trị giá hơn 1 tỷ USD.
Lauder khẳng định tình cảm của ông với MoMA không thay đổi. Tuy nhiên, lựa chọn sáp nhập Neue Galerie vào The Met cho thấy bảo tàng đang trở thành nơi tiếp nhận nhiều di sản nghệ thuật lớn của gia đình Lauder.
Bảo tồn bản sắc trong định chế khổng lồ
Câu hỏi còn lại là Neue Galerie sẽ được vận hành ra sao sau sáp nhập. Hollein nói cơ cấu hoạt động và việc ai phụ trách phần nào sẽ được bàn trong vài tháng tới. Tương lai của Renée Price, giám đốc sáng lập Neue Galerie, hiện cũng chưa rõ.
Price mô tả thương vụ này như một sự cộng tác. Bà ví Neue Galerie như một nhóm nhạc thính phòng, còn The Met là một dàn nhạc lớn có cả hợp xướng. Hai bên, theo bà, có thể cùng tạo nên âm nhạc.
Đây có lẽ cũng là hình ảnh phù hợp nhất cho thương vụ này. The Met có quy mô, nguồn lực và tầm vóc toàn cầu. Neue Galerie có sự thân mật, cá tính và độ tinh tuyển của một bảo tàng nhỏ. Nếu cuộc sáp nhập giữ được cân bằng ấy, New York sẽ không mất đi một “hộp trang sức” văn hóa, mà có thêm cách để bảo vệ nó lâu dài.
shared via nytimes,
No comments:
Post a Comment